Sociale interactie (3/7)

Joep (15 jaar) is sinds enige tijd verliefd op Maartje, maar hij durft het niet tegen haar te zeggen. Wel probeert hij zo veel mogelijk bij haar in de buurt te zijn. Hij denkt dat Maartje ook op hem is, want in de pauze komt ze altijd bij hem en zijn vriend Bram staan. Wat Joep niet in de gaten heeft, is dat Maartje een oogje heeft op Bram en ook alleen met Bram praat en lacht.

Mensen met autisme missen de sociale intuïtie in de omgang met anderen, de intuïtie om de subtiliteiten in de interactie met anderen te begrijpen. Leerlingen met autisme zijn hierdoor erg kwetsbaar. Het ontbreekt ze aan sociale finesse en knowhow. Het komt voor dat ze in de klas ongepaste opmerkingen maken of te intieme vragen stellen. Zij doen dit niet uit onbeleefdheid, maar uit ‘sociale blindheid’.

Vermeulen (2002) geeft aan dat sociale knowhow niet hetzelfde is als het kennen van sociale regels. Het aanleren van regels en ‘scripts’ is een techniek die veel leerlingen met autisme toepassen om hun stoornis te camoufleren en een weg te vinden in de complexe sociale wereld. Het probleem is echter dat het leven op school zich ‘tussen de regels’ afspeelt. Leerlingen met autisme passen de regels regelmatig toe op het verkeerde moment of op een ongepaste wijze.

Vriendschap sluiten is een moeilijke opgave voor kinderen met autisme. Vaak willen ze wel, maar ontbreekt de wederkerigheid in de relatie en worden pogingen om vriendschap te sluiten door anderen als vreemd en onhandig ervaren.